• Project New Me

Effect social media op lichaamsbeeld en supplement/dopinggebruik bij fitnessbeoefenaars

De stormachtige ontwikkeling van social media platforms als Facebook en Instagram heeft het afgelopen decennium voor een ware vloedgolf aan beelden gezorgd die het perfecte lichaam verheerlijken. Het is de vraag in hoeverre die beelden gepaard gaan met onrealistische doelen en verwachtingen die leiden tot fanatiek supplementgebruik en mogelijk ook tot gebruik van dopingmiddelen. HAN Hogeschool en de Universiteit van Utrecht zijn bezig met een landelijk onderzoek.

Hoewel fit en gezond de sleutelwoorden zijn voor de fitnessbranche, valt niet te ontkennen dat een grote groep fitnessbeoefenaars de gang naar het fitnesscentrum maakt vanwege cosmetische motieven. Voor jongens en mannen is dat klassiek een sterker, gespierder lichaam willen opbouwen, voor vrouwen ligt het accent meer op afslanken, hoewel, recent, mede onder invloed van influencers op de social media een lichaamstype wordt nagestreefd met meer spieren en een geprononceerde bilpartij. Inmiddels doen er in Nederland zo’n drie miljoen mensen aan fitness.


Het spiegelpaleis van de social media


Catharine Evers van de Universiteit van Utrecht: ‘Social media heeft een enorm belangrijke rol ingenomen in het leven van veel mensen. Boeken en kranten spelen daarin een veel minder belangrijke rol. Mensen laten hun leven liever zien aan de hand van plaatjes, foto's en video's. Beelden waarin een spannend, uniek en jaloersmakend leven wordt uitgedragen. Facebook wordt niet voor niets 'feestboek' genoemd. Gek is dit niet, want het is fijn om naar mooie dingen te kijken. Daar krijg je een positief gevoel van en je kunt lekker wegdromen bij fijne filmpjes en mooie foto's. Onderzoek heeft dan ook aangetoond dat mensen vaker en langer kijken naar mooie mensen dan naar minder mooie mensen, en ze dichten hen allerlei positieve karkatereigenschappen toe. In die zin kan social media dus een positief effect hebben. Maar aan die ‘schone schijn’ zit ook een keerzijde. Naast een verslavend element door de continue aanwezigheid ervan, kan social media er ook voor zorgen dat mensen zichzelf ongunstig vinden afsteken tegenover al die zogenaamde ideaalplaatjes; plaatjes die perfect ogende lichamen laten zien met de meest gunstige lichaamsverhoudingen, slanke mensen, licht gebruind en gespierd. Door die ongunstige vergelijking komt het eigen lichaamsbeeld in een negatief daglicht te staan. Onderzoek toont inderdaad steeds vaker aan dat social media gepaard gaat met ontevredenheid over het eigen lichaam en kan leiden tot een verstoord lichaamsbeeld.’


Een verstoord lichaamsbeeld kan leiden tot eetstoornissen, maar ook tot het verlangen via cosmetische chirurgie tot het ‘perfecte plaatje’ te komen. Evers: ‘Dat is natuurlijk niet voor iedereen zo en onderzoek heeft bijvoorbeeld laten zien dat vooral jongvolwassenen hier erg gevoelig voor zijn; ze zijn op social media meer op het uiterlijk gericht en dat leidt eerder tot een verstoord lichaamsbeeld. Er wordt ook vaak gedacht dat social media vooral het lichaamsbeeld van vrouwen negatief beïnvloedt. Recentelijk heeft onderzoek echter laten zien dat dit niet waar is; vrouwen en mannen verschillen hierin nauwelijks. Wel is het zo dat de relatie tussen lichaamsbeeld en social media veel vaker is onderzocht bij vrouwen. En waar bij vrouwen het geïdealiseerde lichaamsbeeld veelal slank is, is dit bij mannen juist een groter en gespierder lichaam. ‘


Groepsdruk en snelle spieren


Evers:’Wanneer jonge mannen op social media omringd worden met rolmodellen die hun opgepompte spierbundels tonen, dan kan dit leiden tot ontevredenheid met het eigen lichaam, een verstoord lichaamsbeeld en de wens om het geïdealiseerde zelfbeeld te creëren. Excessief sporten om spiermassa's op te bouwen kan dan het gevolg zijn, maar dit gaat relatief langzaam. Doping daarentegen kan voor een relatief snel resultaat zorgen bij het bereiken van het ideale zelfbeeld. Op die manier lijkt het erg eenvoudig te veronderstellen dat social media dopinggebruik onder jonge mannen stimuleert. Die vraag is echter legitiem, zeker als je ziet hoeveel aanbod aan dopingmiddelen er te vinden is op internet en hoeveel ‘dopinggoeroes’ er in vlogs en blogs het gebruik ervan ronduit aanbevelen. Maar je wilt natuurlijk weten of die aanname ook klopt. Dus dan moet je dat gaan onderzoeken. Want eigenlijk weten we dit niet precies. Er is wel buitenlands onderzoek dat de houding ten opzichte van dopinggebruik in fitness een stuk positiever is geworden en er is ouder Nederlands onderzoek waaruit bleek dat 1 op de 8 fitnessbeoefenaars in principe geïnteresseerd is doping. We weten dat 'uiterlijk gedreven motivatie' en groepsdruk belangrijke rollen spelen bij jonge mannen, en ook dat er een fixatie op snel resultaat boeken bij hen leeft. Hoe en wat precies is een belangrijke vraag. Er is daarom dringend behoefte aan onderzoek die de relatie tussen social media enerzijds en doping gebruik anderzijds in kaart brengt.’ 







Bron: www.eigenkracht.nl


  • Facebook
  • Instagram
  • YouTube